Jan
Koofizialtasunari bultzada emateko, euskaltzale guziei deia azaroaren 21ean Baionako karrikak betetzera deitu du Euskal Konfederazioak
Euskal Konfederazioak agerraldia egin du gaur. Euskararen egoeraren larrialdiaren aurrean, bereziki, Ipar Euskal Herrian hiztun kopurua eta erabilera ahultzen ari dira. Hori dela eta, euskararen koofizialtasunari bultzada emateko, euskaltzaleei azaroaren 21ean Baionako karrikak betetzera deitu die.
AEK Euskal Konfederazioaren parte da, eta agerraldian parte hartu dute hainbat AEKidek, besteak beste, Maider Heguyk, Ipar Euskal Herriko AEKren lehendakariak, eta Ihintz Olidenek, koordinatzaileak.
Jarraian Euskal Konfederazioak argitaratu duen oharra:
Euskara larrialdi egoeran da Euskal Herrian. Diagnostikoa aspaldikoa da, eta azken datuek berresten dute: hiztun kopurua eta erabilera ahultzen ari dira, bereziki Ipar Euskal Herrian.
Arazoaren muina argia da: gaur egun indarrean diren hizkuntza politikek ez diote behar bezala erantzuten euskararen biziberritzeak eskatzen duen erronkari. Tresnak, baliabideak eta lege koadroa ez dira aski euskararen gainbehera gelditzeko eta susperraldi sendo bati bide emateko.
Euskararen koofizialtasunari bultzada
Testuinguru honetan, Euskal Konfederazioak barne gogoeta sakona egin du azken urte eta erdian, egoeraren irakurketa partekatu bat egiteko eta etorkizuneko erronkak finkatzeko. Gogoeta horretatik ondorio argi bat ateratzen dugu: euskalgintzak eta euskaltzaleek oro har, fase berri batera salto egin behar dute.
- Euskara lehentasun politiko eta sozial bihurtu behar dugu
- Hiztun berriak masiboki sortu behar ditugu
- Eta euskaraz bizitzeko baldintzak bermatu behar ditugu egunerokoan eta arlo guztietan.
Horretarako, funtsezkotzat jotzen dugu euskararen koofizialtasunaren aldarrikapenari bultzada berri bat ematea, euskaldunen hizkuntza eskubideak erdigunean kokatuz. Helburu horrekin, Ipar Euskal Herrian adostasun zabalak eraiki nahi ditugu.
Udaberritik aitzina, harreman ziklo bat abiatuko dugu Ipar Euskal Herriko eragile politiko, sozial eta sindikalekin. Helburua argia da: Frantziako Konstituzioaren 2. artikulua aldatzearen aldeko gehiengo bat lortzea, hizkuntza eskubideak errespetatuko dituen lege koadro baten bidean.
Horrez gain, gaurdanik iragarri nahi dugu heldu den udazkenean mobilizazio erraldoi bat eginen dugula euskararen koofizialtasunaren alde indarrak biltzeko. Euskaltzale guziek data agenda notatu dezatela: azaroaren 21ean Baionako karrikak betetzera joan behar gara.
Hizkuntza politiketan eragin
Baina lehen urratsa herriko bozetan kokatuko dugu. Euskal Konfederazioak hautagaien interpelazioa egingo du euskararen aldeko barometro baten bidez, herrietan aurkeztuko diren zerrendek engaiamendu konkretuak har ditzaten. Helburua da herriko etxeetatik euskararen aldeko hizkuntza politika ausartak garatzea.
Horrez gain, ezinbestekoa Ipar Euskal Herrian hizkuntza politika ausart bat garatzeko baliabideak ezartzea. Euskararen Erakunde Publikoaren aitzinkontuaren inguruan hartu diren erabakiek ez gaituzte asetzen. Eta argi diogu: bataila ez da bukatu. EEPk berak helburu gisa finkatu 2050erako hiztun kopurua %30era heltzeko. Hori lorgarri egiteko baliabideak ezartzera bultzatu beharko ditugu ondoko hilabeteetan.
Azkenik, Euskal Konfederazioa Batera plataformaren partaide da, eta Ipar Euskal Herriaren bilakaera instituzionalean jauzi berri bat egitearen alde lanean ari da. Jauzi horrek bermatu beharko luke euskararen aldeko hizkuntza politika anbiziotsu bat, eta Ipar Euskal Herriko lurraldeari euskaldunen hizkuntza eskubideak bermatuko lituzkeen estatus juridiko bat.
Jan
AEK publie les unités pédagogiques de la 24ème KORRIKA en collaboration avec l’organisme Euskal Herriko Ikastolak
Elles ont pour objectif d’agir sur l’usage de l’euskara et la transmission de la culture basque
Ces unités pédagogiques sont disponibles sur le site web de Korrika afin d’être diffusées ultérieurement dans les ikastola, les écoles et les Gau Eskola de tout le Pays Basque.
D’une part, les supports pédagogiques destinés aux établissements scolaires, conçus en collaboration avec Ikastolen Elkartea, sont classés par tranches d’âge, de l’école maternelle au lycée. D’autre part, le matériel élaboré pour les Gau Eskola, préparé par le département de didactique d’AEK, est organisé par niveaux, de A1 à C1. Il convient de souligner que l’un des supports publiés a été conçu pour pouvoir être utilisé par des personnes ayant des difficultés auditives.
Ces unités présentent plusieurs nouveautés, tout en conservant les objectifs de toujours : susciter une attitude favorable à l’euskara, stimuler la conscience linguistique et encourager l’usage de notre langue, transmettre la culture basque et faire connaître des références culturelles propres ; et, bien entendu, annoncer la venue de Korrika.
À l’occasion de la présentation, nous avons eu un bref échange avec Iñaki Zapirain et Jon Alustiza, enseignants à l’ikastola d’Orereta et auteurs des unités pédagogiques. Nous nous sommes également entretenus avec Amaia Lopez de Luzuriaga, technicienne du service de didactique d’AEK, au sujet des supports préparés pour les Gau Eskola.
Iñaki Zapirain et Jon Alustiza ont mis en avant les nouveautés incluses dans les unités de cette édition. D’une part, les activités appelées Korrika Txokoa : il s’agit d’un matériel en libre circulation, pensé pour permettre aux élèves de travailler selon leurs envies et à leur propre rythme.
D’autre part, l’activité Hurrengora arte !, qui sera utilisée une fois KORRIKA terminée et dont l’objectif est de partager les expériences vécues pendant la course.
Amaia Lopez de Luzuriaga a précisé que les unités spécifiques destinées aux Gau Eskola se composent de trois parties : Badator 24.Korrika !, 24. Korrikaren ibilbidea et Korrika historian.
Sur la photo : Nekane Artola, présidente d’Euskal Herriko Ikastolak ; Ane Elordi, responsable de Korrika ; Maialen Otegi, responsable du service d’enseignement d’AEK ; Aize Otaño, membre du Conseil national d’AEK ; ainsi qu’Iñaki Zapirain et Jon Alustiza, auteurs des unités pédagogiques destinées aux établissements scolaires.
Jan
Rikardo Arregiren gutunak, 60 urte
Gaur betetzen dira 60 urte Rikardo Arregik gutuna bidali ziola Euskaltzaindiari Alfabetatze Batzordea sortu eta alfabetatze-kanpaina antola zezan eskatzen. 1966aren urtarrilaren 14an izan zen. Honaino ekarri gaituen mugimendu haren guztiaren hastapena Rikardo Arregik Euskaltzaindira alfabetatze-taldeak sor ditzan eskatzeko bidali zuen gutun horretan dago.
Hori jo daiteke Alfabetatze Kanpainaren, eta beraz, Alfabetatze Mugimenduaren abiapuntutzat lehenik, eta Alfabetatze Euskalduntze Koordinakundearen eta AEKren abiapuntutzat gero. Izena ere AEKri hortik datorkio: Alfabetatze Euskalduntze Koordinakundea. AEK bera, modu ofizialean, 1976an eratu zen.
Aurten beteko dira, beraz, 50 urte. Eta lanean jarraitzen dugu, gure sorrera bultzatu zuten printzipioei tinko eusten, Euskal Herria guztiz berreuskaldundu arte.
Jan
Helduen euskalduntzearen doakotasunerako urrats eraginkorrak eskatu ditugu Nafarroako Parlamentuan
Euskalgintzaren Kontseiluak helduen euskalduntze eta alfabetatze sektorearekin elkarlanean landutako Euskara ezagutzeko beharra helduengan sustatzeko proposamena dokumentua aurkeztu zuen ostegunean, urtarrilaren 8an, Nafarroako Parlamentuaren Memoria eta Bizikidetzako, Kanpo Ekintzako eta Euskarako Batzordean. Proposamenak bi ardatz ditu: euskara ikasketen doakotasuna, eta ikasteko beharra sustatzea.
Proposamenaren funtsa honakoa da: herritarrak euskara ikasi ahal izateko dirurik aurreratu beharrik ez izatea, dohainik ikasten segitu ahal izateko gutxienez % 75eko bertaratzea izatea eta ikasmailarik ezinbestean gainditu beharrik ez izatea, euskalduntze prozesu guztia doakoa izatea, ikasleak 2.000 orduko ikastordu kreditu muga izatea eta instituzioek herri ekimeneko euskaltegiek ematen duten zerbitzu publiko hori osorik finantzatzea.
Doakotasuna, baina, ez da baldintza bakarra. Euskara ikasteko beharra ere sustatu behar da, euskara ikastea gero eta beharrezkoagoa dela transmititzea. Horretarako bi motibazio-mota landu beharko dira, herritarrek euskara ikasteko eta erabiltzeko erabakia edo hautua egin dezaten: motibazio pragmatikoa (instrumentala) eta motibazio afektiboa.
Irakurri albistea osorik Kontseiluaren webgunean.
Jan
Harrapatu aukera eta ezagutu Aizu! aldizkaria
AIZU! ezagutu nahi? Gure aldizkariaren ale bat (2026ko otsailekoa) doan eskuratzeko aukera eskainiko diogu hala nahi duen kide orori.
Horretarako, www.aizu.eus webgunera jo, galdetegi hau bete. Aldizkaria etxean nahiz epostan jasoko du eskaria egiten duten kideek. jasotzeko eskaria egin beharko da. Horrela, euskara errazean idatzita dagoen aldizkaria ezagutzen ez duenak bertatik bertara ezagutu ahal izango du AIZU!ren eskaintza.
Gainera, galdetegia betetzen duten lagun guztien artean harpidetza bat zozkatuko dugu.
Harrapatu aukera, lagun!
Déc
Abenduak 18, Pertsona Migratzailearen Nazioarteko Eguna
Gaur, abenduak 18, Pertsona Migratzailearen Nazioarteko Eguna da. AEKn azpimarratu nahi dugu guztiok garela ezinbesteko. 24.KORRIKAren mezuak dioen moduan “pertsona bakoitzak du balioa; hiztun bakoitzak, garrantzia. Euskaltegian izena eman dugunok, euskara lehen hizkuntza dugunok, kanpotik etorri garenok, euskaraz, Euskal Herrian, ikasi eta bizi nahi dugunok... Guztiok herri bat gara. Euskara gara".
Gizarte gero eta indibidualistago, gero eta globalizatuago, gero eta homogeneizatzaileago honetan, Korrika alaitasuna da, aniztasuna da, elkarlana da, herria da... Korrika herri nahia da, anbizioa, ilusioa, zoriontasuna. Korrika zerbait kolektiboa da, kohesionatzailea. Herri baten irudikapena da, garenaren eta izan nahi dugunaren arteko isla. Korrika aukera bat da, herri justuagoa, berdinzaleagoa, euskaldunagoa irudikatzeko aukera bat da. Korrika beste hizkuntza gutxiagotuen alde egiteko aukera bat da, zapalkuntzak salatzeko eta zapalduak erdigunera ekartzeko aukera bat. Mundu oso bat kabitzen da gure herrian, Korrikan, eta AEKn.
AEKren xedea da Euskal Herriko biztanle guztiak euskaraz eroso ikasi eta bizi ahal izatea, baina eskoletan euskara irakasteaz gain, gehiago ere egiten da: euskaltegia ikasle askoren babes-esparrua da, eta euskal kultura ardatz, kultur transmisioan eragiten du AEKk, ikasle askoren integraziorako bidea gara eta herri kohesioan eragiten du.
Doakotasuna
Herritar guztiek euskara doan ikasteko aukera aldarrikatzen du AEKk, bertokoek eta kanpotik datozenek aukera berberak izatea, alegia. Instituzio publikoek ematen dituzte dirulaguntzak, eta sistema horrek, tamalez, pertsona batzuk at uzten ditu beren egoera politiko-judiziala dela-eta. Horiek horrela, Euskal Herriko administrazio nagusiei dei egiten dizuegu. Zeuok zarete eskubideen bideratzaile, bermatzaile, eta eredu izatea dagokizue. Unea da euskal herritar orori euskara ikasteko bidea doakoa izan dakion neurriak hartzeko, inor kanpoan utzi gabe.
AEK berdintasuna da, zaintza, aniztasuna... AEK arnasa hartzeko lekua da, zabalik dago herritar guztiak euskalduntzeko. Ongi etorri euskarara, zeuri esker ere, EUSKARA GARA!
Déc
Nafarroa osoan euskararen ofizialtasuna aldarrikatu zuen atzo Kontseiluak
Euskararen Lege segregatzaileak 39 bete ditu, hizkuntzaren ofizialtasuna Nafarroa osoan aldarrikatu du Euskalgintzaren Kontseiluak.
Lege horrek euskararen ofizialtasuna lurraldearen zati txiki batera mugatzen du, milaka herritarri oinarrizko eskubideak ukatuz eta desberdinkeria eraginez.
Nafarroako Parlamentuaren aurrean egindako elkarretaratzean, Euskalgintzaren Kontseiluak indar politikoei eskatu die Foru Amejoramenduaren inguruko eztabaida baliatu dezatela euskarari berdintasun estatusa emateko Nafarroa osoan. 2026ko abenduaren 15an zonifikazioaren 40. urteurrenaren ordez, euskara Nafarroa osoan ofiziala dela ospatzeko eguna izatea aldarrikatu du Idurre Eskisabel Kontseiluaren idazkari nagusiak. Halaber, euskaltzale guztiak deitu ditu abenduaren 27an indar erakustaldi bat egitera, Bilbon egingo den ekitaldian. "Euskararen aldeko indar soziala hauspotzeko, batzeko, hizkuntza baten biziraupenetik harago gizarte kohesioan eta justizia sozialean sakontzeko garaia da. Eta, hori posible izan dadin, milaka euskaltzaleren ekimen eta bultzada beharko dugu, euskara berriro ere lehen lerrora ekartzeko eta euskaltzaletasuna indartzeko", adierazi du Eskisabelek.
Kontseiluaren zuzendaritza kidea izanik, AEKren ordezkaritzak ere parte hartu zuen elkarretaratzean. Bertan izan zen Xabi Gartzia AEKren Nazio Kontseiluko kidea. Era berean, AEKideei dei egiten die abenduaren 27ko ekitaldian parte hartzera.
Ekitaldiaren inguruko informazio guztia www.pizkundea.eus webgunean aurki daiteke.
Irakurri adierazpena osorik Kontseiluaren webgunean.
Déc
AIZU! eraberritua aurkeztu dute Durangoko Azokan
Gaur, abenduak 5, Azokako Areto Nagusian egindako aurkezpenean, AIZU! aldizkari eraberritua erakutsi dute jendaurrean AIZU! eta AEKko kideek, berrikuntzak nola baliatu modu praktikoan azalduta
Maialen Begiristain, AEKko Nazio Kontseiluko kideak; Eñaut Mitxelena, AIZU!ko koordinatzaileak; Maialen Otegi, AEKko Irakaskuntza Zerbitzuko arduradunak; eta Estitxu Nieva, AEKko Didaktika Saileko kide eta AIZU!ko ariketen egileak parte hartu dute ekitaldian. Azken horrek bertatik bertara aletu ditu aldizkariko berrikuntza nagusiak, batez ere, euskara ikasleek erabil ditzaketen baliabideak aldizkaria modu praktikoan baliatzeko: testu mailakatuak, aldizkariko edukietan oinarritutako online ariketak eta ikasleentzako eta irakasleentzako gida praktikoak.
Bertaratu direnek Areto Nagusiko pantaila handian ikusi ahal izan dituzte berrikuntza eta baliabide horiek guztiak, esku artean aldizkariaren azken zenbakia, 502.a, zutela. Aldizkariko koordinatzaile Eñaut Mitxelenak azpimarratu duenez, hedabide izaerari eutsita, tresna erabilgarriagoa bihurtu da aldizkaria: “Euskaltzaindiaren baimenarekin, lizentzia hartuta: hedabideago eta tresnago bihurtu dugu”.
Jarraian Maialen Otegik hartu du hitza, eta gogorarazi du euskara eroso bizitzea dela AEKren helburua: “Horretarako, ikasleei begirako hiru helburu ditugu. Batetik, euskaraz eroso bizitzeko gaitasuna eskuratzea; bestetik, ikasteko autonomia garatzea; eta, azkenik, normalizazioan eragitea. AIZU!k bete-betean erantzuten die helburu horiei”. Izan ere, Otegik nabarmendu duenez, euskaraz eta ikasleei begira sortutako aldizkari batek normalizazioan eragin handia du. Bere hitzetan, “kultur ekosistema bat erakusten die askori, mundu guztiz ezezagun bat. Euskal kulturarako leihoa da irakurle askorentzat, lehen aldiz zabaltzen zaien leihoa”.
Era berean, hedabideen estrategikotasuna ekarri du gogora, AIZU!ren ekarpena goraipatuta: “Hartzaile berriak hezten ditu, eta erabiltzaileak bultzatzen ditu euskarazko hedabide gehiago ezagutu eta kontsumitzera. AIZU! irakurri eta erabiltzeak beste hedabideetarako zubia eraikitzen die euskara ikasleei”.
Hain zuzen ere, Maialen Begiristain, ekitaldiaren hasieran, hedabideen garrantziaz mintzatu da: “Euskararen normalizazio eta biziberritze prozesuan aurrera egiteko, euskarazko hedabideak euskal kulturaren erakusleiho izan beharko dira. Eginkizun hori bermatzeko baliabide eta tresnak eskura izan beharko dituzte. Azken batean, hedabideak tresna estrategikoak direlako kulturaren transmisiorako, euskararen ezagutzan sakontzeko eta euskararen erabilera orokorrerako”. Horrela, AEKk AIZU! aldizkariaren aldeko apustu sendoa egin duela berretsi du: “Zalantzarik ez dugu zein ekarpen egiten duen euskararen normalizazioan eta biziberritzean”.
Data eta lekuaren hautaketa ez da hutsala izan. Izan ere, AIZU! aldizkariaren 0 zenbakia Durangoko Azokan aurkeztu zen, 1981ean. Ibilbide luze honetan 501 zenbaki argitaratuta helduko da aurtengo ediziora, orduko xedea inoiz ahaztu gabe: euskalduntze prozesuan bidelagun izatea euskara ikasten dabilen ororentzat. Beste jauzi bat emango du orain: paperezko aldizkariak formatua eta itxura aldatzeaz gain, irakurleek eta euskara irakasleek eskuragarri izango dituzte AEKko didaktikariek prestatutako atazak eta lanketak.
Berrikuntzak
Aldizkariak berrikuntza nabarmenak dakartza. Horiei esker, alor digitala eta didaktikoa indartuta, paperezko euskarriaren eta euskarri digitalaren arteko osagarritasuna sendotu da. Paperezko euskarriaren tamaina txikiagotuta, erabilgarriagoa bihurtu da. Erabilgarritasuna, gainera, edukietan ere handitu da. Izan ere, euskara ikasten ari direnen aldizkaria izaki, arlo didaktikoan berritu da bereziki: testu batzuetan ageri den QRa klikatuta, AEKko Didaktika Sailak prestatutako atazak ageri dira, online egin daitezkeenak. Paperezko aldizkaritik zein webgunetik irits daitezke irakurleak ariketa horietara, eta sarbide irekia izango dute abendu osoan zehar, euskara ikasteko prozesuan dabilen orok ezagutu eta proba dezan (aurrerantzean, sarbide hori aldizkariaren harpidedunei eta erosleei mugatuko zaie). Ikusi ariketak hemen.
Horiez gain, badira beste hainbat eduki ere: elkarrizketa nagusia ETS taldeko Iñigo Etxezarretarekin, Patricia Martin harri jasotzaile galiziarra Arin-arin atalean, Durangoko Azokari buruzko erreportajea, Zokomiran ataleko albiste laburrak, kultur arloko berriak... Guztiak, hizkuntza gaitasunaren arabera mailakatuak, hori baita berrikuntzetako beste bat.
Horrela, AIZU!k beste urrats bat eman du euskara ikasten ari direnen aldizkari izateko helburuan sakontzeko. Haatik, online ipiniko diren ariketak ez dira AIZU! erabiltzeko modu bakarra; izan ere, aldizkaria euskara ikasteko prozesuan nola baliatu azaltzeko, bi gida didaktiko jarri dira erabiltzaileen esku www.aizu.eus webgunean. Bata euskara ikasleei bideratua dago; eta, bestea, irakasleei. AEKko Didaktika Sailak prestaturiko gida horietan aldizkaria zelan baliatu azaltzen da modu erraz eta ulerterrazean.
Déc
7 enpresa berri batu dira HABIA komunitatera euskarak lan-munduan duen indarra sendotzeko
HABIA proiektuaren urteko topaketaren harira, Txorierriko enpresak, erakundeetako ordezkariak eta hainbat eragile sozial elkartu dira gaur, abenduak 4, Derioko Kultur Birikan. Guztira, 50 lagun baino gehiago bildu dira euskararen erabilera lan-munduan sustatzeko eta enpresen arteko komunitatea sendotzeko.
HABIA egitasmoa 2024an jarri zen martxan Txorierriko Mankomunitatearen eskutik, eta Eusko Jaurlaritza zein Bizkaiko Foru Aldundia dira proiektuko sustatzaileak. Hizkuntza-aholkularitza teknikoa Ahize-AEKren bidez eskaintzen da. Doakoa eta pertsonalizatua, HABIAren helburua da enpresetan euskararen erabilera modu eraginkorrean hedatzea eta, aldi berean, praktika onak partekatzeko eta sinergiak sortzeko komunitatea indartzea.
2025eko lorpenak eta komunitatearen hazkundea
Urteko topaketan, ekitaldiaren gidari eta Ahize-AEKko aholkulariak, Mertxe Mugikak, balantzea egin du:
Mertxe Mugika (Ahize-AEK):
«Euskaraldiaren urtea izan den honetan, hitzarmenkide guztiek —14 enpresek— erronka erraldoian aktiboki parte hartu dute. Horrez gain, 6 enpresak LanHitz dirulaguntza deialdiari esker proiektu sendoak garatu dituzte euskara-tratuak landuz, harrera-prozesuetan euskara txertatuz, sare sozialetan euskararen presentzia indartuz eta beste hamaika arlotan urrats esanguratsuak eginez.»
HABIA komunitateak 21 enpresa eta erakunde biltzen ditu dagoeneko, eta haietatik zazpi batu dira aurten. Ekitaldian, HABIA hitzarmen berrien sinadura egin da eta, horrela, egitasmoarekin bat egin duten enpresak honako hauek dira:
- Athletic Club
- Gorka Uriarte Txakolindegia
- Magalarte Zamudio Txakolindegia
- Magalarte Lezama Txakolindegia
- Delicass
- Basalan
- Ingeteam